Masonluk Nedir? Tarihi ve Özellikleri

Masonluk, uzun ve karmaşık bir geçmişi olan dünya çapında bir organizasyondur. Üyeleri arasında örneğin politikacılar, mühendisler, bilim insanları, yazarlar, mucitler ve filozoflar bulunmaktadır. Bu üyelerin birçoğu devrimler, savaşlar ve entelektüel hareketler gibi dünya olaylarında önemli roller oynamıştır.

Bu yazıda masonluk nedir, ne zaman ortaya çıkmıştır ile masonluğun özellikleri ve bazı ünlü masonlara ilişkin bilgiler bulacaksınız.

Masonluk Nedir?

Masonluk, kardeşlik ve hoşgörü ilkelerine dayalı bir öğreti, gizli ve evrensel bir dernek olarak tanımlanmaktadır. Aynı zamanda farmasonluk da denilmektedir.

BBC‘nin bir raporuna göre, Masonluk dünyanın en eski kardeşlik örgütü olmanın yanı sıra, aynı zamanda bu türdeki dünyanın en büyük örgütüdür. Dünya çapında tahmini 6 milyon kişilik bir üyeye sahiptir.

Bu kardeşlik örgütü, mesleki veya ticari nedenlerle karşılıklı fayda için bir araya gelen ve neredeyse tamamı erkeklerden oluşan bir örgüttür. Fakat günümüzde kadınlar da Mason olabilmektedir.

Masonluğun Özellikleri

Masonluk, din, ulus ve her türlü düşünce ayrılıklarını hoşgörüyle karşılar; sevgiyi, dayanışmayı ve kardeşliği yüceltir. Üyeleri birbirine birader diye hitap eder. Üyelerini toplumun seçkin birimleri arasından seçerler. Ayrıca bir sınamadan geçirilen ve adeta dinsel bir törenle locaya alınan kişiler, masonluk ilkelerine bağlılık ve gizlilik yemini ederler.

Birbirlerini gizli amblem ve işaretlerden tanıyan masonlar arasında birçok sanatçı, bilim insanı ve politikacı vardır. Birbirleriyle güçlü dayanışma içindedirler. Bununla birlikte toplumda önemli konuma gelmek için birbirlerine destek olurlar. Ayrıca kendilerini gizleyerek hastane, okul, vb. toplumsal kurumlara, diğer insanlara da yardımcı olmaya çalışırlar.

Diğer yandan dinsel ve ulusal bağnazlıkların siyasal hayata egemen olduğu yıllarda dogmatizme karşı özgür düşünceyi, düşmanlığa karşı hümanizmayı savunarak toplumsal ilerlemeye önemli katkılar yaptılar.

Masonluk Ne Zaman Ortaya Çıktı?

Masonluğun ilk kez Filistin’de Yahudiler tarafından kurulduğu kabul edilmektedir. Söylenceye göre, Süleyman Peygamber’in tapınağını yapan Hiram, duvarcılarını çırak, kalfa ve usta diye üçe ayırmış.

Yani yapı işçilerinin meslek örgütü görünümüyle ortaya çıkan ve sanat sırlarını gizlemek için loncalarda toplanan bu duvarcı dernekleri masonluğun temelini oluşturmuş.

Bugünkü anlamıyla, ilk kez 1771’de İngiltere’de ve yine Ortaçağ’daki yapı işçilerinin örgütlenme geleneği üzerinde kurulmuştur.

Bugünkü Masonluğun Tarihi

1717’de Londra’da ilk mason locasının kuruluşundan sonra bir masonluk yasası hazırlandı (1723). 18. yüzyıl aydınlanma düşüncelerine dayanan masonluk, Avrupa’da burjuva sınıfı arasında yayıldı.

Giderek meslekten olmayan seçkin kişilerin (kabul edilmiş masonlar) oluşturduğu localar mason örgütlenmesinin yok olmasını önledi. Diğer yandan dinsel felsefi yanlarından ziyade, birlikte eğlence düzenlemek bu ilk loncaların etkinlikleri arasında idi.

İngiltere’den başka Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, İtalya, Amerika ve özellikle İskoçya’da masonluk yayıldı. 19. yüzyıl sonlarında Tanrı’ya inanma bir koşul olmaktan çıkarıldı, düşünsel ve siyasal yanları giderek ağır bastı. Hitler döneminde birçok mason, faşistlerin saldırısına uğradı.

Yazı Önerisi: Benelüks nedir? Benelüks ülkeleri hangileridir?

İlk Mason locaları yalnızca erkekti, yani kadınların üyelikleri yasaktı. Ancak yıllar geçtikçe, özellikle Avrupa anakarasında, kadınlar daha fazla aktif rol oynamaya başladılar. Bugün, geleneksel Masonlar hala yalnızca erkeklerdir. Ancak kadın Masonların örgütleri hala aktif olup çoğu hayırseverlik ve eğitim işleri ile uğraşmaktadır.

Her ne kadar kurulduğu ülkelere göre mason loncaları arasında farklılık görülse de evrensel dayanışma içindedirler. Dinsel iz taşıyan gizli törenlerini ve devraldıkları mirası sürdürmektedirler. En temel özellikleri hala Özgürlük, Eşitlik ve Kardeşliktir.

Türkiye’de Masonluk

Osmanlı İmparatorluğu’nda da Avrupa’dakine benzer olarak, 18. Yüzyıl başlarında mason loncaları kurulmuştur. Öncelikle gayrimüslimler arasında Halep, İzmir, İskenderun, Hama, Humus ve İstanbul’da örgütlenmiştir.

Türklerin masonluk içindeki etkinlikleri Selanik’te gelişti ve Jön Türk hareketi içinde birçok yandaş buldu. Osmanlı paşaları, yüksek devlet memurları, daha sonra ise aydınlar ve politikacılar arasında yayıldı.

Çoğu İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerimizde olmak üzere ülkemizde yaklaşık 200 civarında mason loncası vardır. Siyasal görüş ayrılıkları ve sınıfsal çıkarlar, bağlandıkları kardeşlik ilkesine karşın, zaman zaman bölünmelerine yol açmaktadır.

Lonca & Loca Nedir?
Lonca: İtalyanca bir sözcük olan Lonca, esnaf ve zanaatkarların örgütlenerek kurduğu derneklerdir.
Loca: En küçük masonik birim veya mason birimlerinin toplantılarını yaptıkları yer.

Bazı Ünlü Masonlar

Avrupa ve Amerika’daki ünlü masonların bazıları şunlardır: Desaguliers Mantagu Dükü; I. Wilhelm ve II. Friedrich; Goethe; Herdek; Lessing; Fichte; Dr. Schacht; Mozart; Beethoven; Liszt; Helvetius; Montesquieu; Lalande; Condorcet; Benjamin Franklin; Voltaire; d’Alembert; Mirabeau; Lafayette; Andre Chenier; Orleans Dükü Philippe; St. Jean; George Washington; Samuel Adams; General Green; James Morree; Alesandr Hamilton.

Türkiye’deki masonlar arasında ise şu isimler sayılabilir: Prens Halim Paşa; Müşir Fuad Paşa; Pertev Paşa; Sadrazam Hakkı Paşa; Nazır Emrullah Paşa; Talat Paşa; Rıza Tevfik; Galilo Paşa; Miralay Dr. Mehmet Ali Bey; Şeyhülislam Musa Kazım Efendi; Nazır Cemal Paşa; Nazır Hayri Efendi; Ziya Gökalp; Enver Paşa; Prof. Dr. Besim Ömer Paşa; Nazır Cavit Bey; Prof. Dr. Mim Kemal Öke; Şükrü Kaya.

Gizli etkinlik sürdüren mason loncalarının günümüzdeki üyeleri arasında yine seçkin isimler vardır.

Kaynak:
Milliyet Büyük Ansiklopedi

Yazıyı paylaş:

Similar Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir