Tenis Puanlama Sistemi (15-30-40) ve Hikayesi

Galiba tüm sporlar arasında en tuhaf puanlama sistemi tenis için geçerlidir diyebiliriz. Öncelikle puanlar örneğin futboldaki gibi “0, 1, 2, 3, vs.” olarak ilerlemiyor. Bunun yerine “aşk, 15, 30, 40” şeklinde ilerliyor. Çok tuhaf değil mi? Mesela neden “0”a “aşk” denilmekte? Neden 15’ten başlayıp 30’a (+15) atlayıp 45 yerine 40’a (+10) gidiliyor?

Aslına bakarsanız teniste sayılar neden 15 30 40 diye gider sorusunun cevabı biraz gizemli. Çünkü kimse tenis puanlama sisteminin nasıl meydana geldiğini kesin olarak bilmemekte. Yine de ortada birkaç teori var, o yüzden bu yazıda en muhtemel olanları açıklayacağız.

Tenis puanlama sistemi: Teniste sayılar neden 15 30 40 diye gider?
Tenis puanlama sistemi: Teniste sayılar neden 15 30 40 diye gider?

Neden 15?

Tenisin neden 15’i temel puan olarak kullandığına dair en popüler teori, aslında skorları takip etmek için saatlerin kullanılmasıdır.

Oyunu kazanmak için dört puan gerektiğinden, zamanı çeyreklere bölmek mantıklıydı. Bu da ilk puanın 15 ve ikinci puanın 30 olacağı anlamına geliyordu.

Peki 40 Nasıl Oldu?

Çeyrek teorisi, üçüncü noktanın 40 değil 45 olması gerektiği anlamına geliyordu. Peki bunun yerine 40’ı nasıl bulduk? Cevap basit, söylemi daha kolay olduğu için. Çünkü 45’in 2 kelimesi “kırk beş” ve “kırk”ın sadece bir kelimesi olduğu için 40’ı telaffuz etmek daha kolaydı. Bu yüzden 40 sayısı 45’in üzerinde galip geldi.

Yine saat yüzü teorisinden türetilen 40 anomalisine ilişkin ilginç bir açıklama da berabere oyunlarla ilgilidir. Bir oyun eşitliğe ulaştığında, oyunun kurallarına göre, bir oyuncunun kazanmak için bir yerine iki puana ihtiyacı oluyor. Saati 45’e taşımak sadece bir hamle için izin verilmiştir (60). Bunun yerine, 40’a taşımak, kazananın belirlenmesi için gerekli olan 2 hamleye (50 ve ardından 60) izin vermiştir.

Sıfır = Aşk?

Bu belki de en şaşırtıcı soru: teniste neden sıfıra aşk deniyor? Yine kökeninden emin değiliz ama en baskın teori, aşkın Fransızca L’oeuf’tan (yumurta anlamında) geldiğidir. Tenisin Fransız salon oyunu “Jeu de Paume“den (yaygın bir şekilde “gerçek tenis” olarak bilinir) geldiğine inanılmaktadır.

Tarihçiler de yumurtanın şeklinin sıfıra benzerliği nedeniyle İngilizce konuşanların L’oeuf‘u Aşk olarak yanlış telaffuz ettikleri konusunda hemfikirdir.

Bir başka yaygın teori, sıfırda “sıkışıp kalan” insanların “oyun aşkı” için oynamalarıdır. Dolayısıyla sıfır “aşk noktası” dır.

Gizemli Puanlama Sistemi

Bunların hepsi tarihçilerin üzerinde anlaşmaya vardığı teoriler aslında. Ancak hiçbir durumda tenis puanlama sistemi kökeninin kesin olmadığını bir kez daha belirtmekte fayda var.

Büyük olasılıkla, nasıl olduğundan asla yüzde yüz emin olamayacağız.

Yazı Önerisi:
Başlangıcından Günümüze Olimpiyat Oyunlarının Tarihçesi
Maraton kaç km?

Kaynak:
https://theuijunkie.com/tennis-scoring/

Yorum yapın